Hüseyin Avni Alparslan

Milli Mücadele döneminde Karadeniz Bölgesi Giresun yöresinde oluşturulan ve Kurtuluş Savaşı’mıza çok önemli katkılar sağlayan, o zamanki Genelkurmay kayıtlarında ALPARSLAN GURUBU olarak geçen Giresun Nizamiye Alayı’nın komutanı, Giresun Askerlik Şube Başkanı olan Hüseyin Avni Bey’dir.

  • Hüseyin Avni Bey, bugün Giresun’un ilçesi olan Tirebolu’nun, Cintaşı mahallesinde 1876 yılında doğdu.
  • Hüseyin Avni, Amasya’nın Suluova ilçesinden Hüseyin YAZICIOĞLU ailesinden Tirebolu’ya hoca olarak gelen Emin efendinin oğludur. Annesi Tirebolu’lu Yanıkömeroğluzadelerden diğer deyişle Yanıkömeroğullarından, Kadın hanımdır.
  • Başarılı bir tahsil hayatıyla kazanılması zor olan Pangaltı Mekteb-i Harbiyesi’ni kazanır ve Teğmen rütbesiyle bitirir.
  • 29 Aralık 1903’de Üsteğmen olmuştur.
  • 1903’te bugün Bulgaristan sınırında bulunan Menlik  Redif taburunda görev alıp, Bulgar eşkıyaların takibinde başarılı hizmetlerde bulunmuştur. Bu hizmetleri nedeniyle Mareşal İbrahim Paşa’nın teklifi üzerine 6 Ocak 1904 tarihinde dördüncü dereceden Mecidi nişanıyla ödüllendirilmiştir.
  • 18 Ekim 1912’de Balkan savaşına katılmıştır. Çatalca’da 6 ay görev yapmıştır. Balkan Savaşı’nın sona ermesinin ardından Mayıs 1913’te ise Harita Heyeti’nde ki görevine dönmüştür
  • 20 Ağustos 1917 tarihinde ise Harşit Cephesinde 110. Alay Kumandanlığı vekâletinde bulunmuş, Ruslara karşı en büyük direnişi gerçekleştirmiş, Rusları burada durdurmayı başarmıştır.
  • Ardahan, Kars, Çıldır ve Ahılkelek’te yaptığı teşkilatlandırma çalışmaları ve muharebelerde aldığı başarılar nedeniyle “Muharebe Gümüş Liyakat Madalyası” ile taltif edilmiş ve 3. Tümen 8. Alay Kumandanlığına getirilmiştir
  • Mondros Mütarekesi’nden (30 Ekim 1918) sonra 1 Ocak 1919 tarihinde Harita Komutanlığı’ndaki görevine geri dönmüştür. İstanbul’da ki karışıklıklardan rahatsız olup, Anadolu’ya geçmek isteyince Mayıs 1919’da Pazar (Rize) Askerlik Şubesi Başkanlığı’na, 20 Eylül 1919’da ise Rize Askerlik Şube Başkanlığı’na tayin edilmiştir.
  • Hüseyin Avni Bey, 1 Ocak 1920’de Giresun Askerlik Şube Başkanlığı’na atandı. Bir süre Giresun Kaymakamlığı görevini de vekaleten yürüttü.
  • Mareşal Fevzi Paşa’nın izniyle gönüllü kuvvetlerden oluşan 42. Alay’ın komutanlığına Binbaşı Hüseyin Avni Bey, 47. Alay’ın komutanlığına ise Topal Osman Ağa getirilmiştir.
  • 9 Mayıs 1921 tarihinde Sakarya Cephesine gitmek üzere Samsun’a vardığında 42. Alay Rum çetelerinin saldırısına uğramış, 28 Haziran 1921’de Hüseyin Avni Bey kolundan yaralanmasına karşın, Rum çeteciler hezimete uğratılarak dağıtılmıştır.
  • Ankara üzerinden Türk Ulusu için kritik bir savaş olan Sakarya Savaşı’na katılmışlardır. Savaşın hassas bir safhasında 42. Alay Mangaltepe’nin geri alınması muhaberelerine katılmış, Haymana üzerinden Ankara’ya sarkmayı planlayan Yunan Ordusu ile göğüs göğse savaşmıştır. Askerlerinin de büyük bölümüyle Binbaşı Hüseyin Avni Alparslan Gököğüz mevkinde Şehit olmuştur.
  • “Tek Millet” ve “Ulus Devlet” onun savunduğudüşüncedir.
  • O,“Trabzon ili Türk mü Laz mı” eseriyle bölge halkının bilinçlenmesini, Türk kimliğini daha kuvvetle öğrenmesini sağlayan , yerel gazetelerdeki yazılarıyla da halkın milli mücadeleye katılım ve desteği amacıyla propaganda faaliyetlerini yürüten öncü bir komutandır.

Binbaşı Hüseyin Avni ALPARSLAN, Sakarya Savaşının o kritik saatlerinde, Başkomutan Mustafa KEMAL, “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır, o satıh bütün Vatandır” emrini verip, emir cephedeki Subaylara ulaşınca o saatlerde, en şiddetli çatışmaların olduğu, Mangaltepe Gökgöz mevkinde, Subaylarına o da şu emri vermiştir:  “İzinsiz ve emirsiz çekilen her asker idam edilecektir. Bu savaş böyle bir savaş olacak. Çünkü bu savaş fetih yağma savaşı değil, Vatan Savaşı. Hiç bir hatayı affetmeye hakkımız olmadığı bir savaş. Komutanlarımız izin vermedikçe geri çekilmeyeceğiz, öleceğiz. Askere örnek olacağız. Çocuklarımıza para pul mal mülk değil, Milleti için Şehit ya da Gazi olmuş namuslu bir askerin çocukları olmanın şerefini bırakacağız…”

Kaynaklar:

Mustafa KÖSE / Tarih Bilimci / 21.11.2007

Haldun DOMAÇ/İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Görevlisi/16.08.2008